Het Wortelmanneken
’s Lands eerste carnavalsmonument vind je in Ninove. Het Wortelmanneken, hét symbool van het Ninoofse carnaval, verwijst naar de bijnaam van de Ninovieters: de wortelkrabbers. Het beeld van Wilfried Willems werd in 1981 door de Karnavalraad geschonken aan de stad en kreeg een plek op de Centrumlaan.
Het originele beeld, gemaakt uit zachte steen, bleek niet bestand tegen weer en wind. Vandaag staat er een duurzame versie in hardsteen. Het oorspronkelijke Wortelmanneken kreeg een ereplaats in het toeristisch bezoekerscentrum in de Hospitaalkapel in de Burchtstraat.
Monument Dokter Frans Hemerijckx
Dokter Frans Hemerijckx (1902–1969) was een Ninoofse arts met een wereldreputatie. In Congo en later in India zette hij zich onvermoeibaar in voor mensen met lepra. Zijn beroemde 'consultaties onder de bomen', waarbij hij patiënten verzorgde in de open lucht temidden hun gemeenschap, maakten hem tot een pionier in de moderne leprabestrijding.
Zijn sobere maar indrukwekkende monument, gemaakt door het beeldhouwersechtpaar De Puydt-Canestraro, eert een man die zijn leven volledig wijdde aan mededogen en genezing.
Wil je in zijn voetsporen treden? Je krijgt een unieke inkijk in z'n leven op de Dr. Frans Hemerijckxwandeling.
De marathonlopers
De marathonlopers tonen drie atleten die zich, uitgeput maar triomfantelijk, over de finishlijn werpen. Het beeld straalt kracht, spanning en beweging uit. Precies dat beslissende moment waarop inzet en doorzettingsvermogen samenkomen.
Het monument staat sinds 2006 op het plein voor het Ninia-winkelcentrum en werd gerealiseerd na een ontwerpwedstrijd voor een nieuw kunstwerk in de stad. De kunstenaar vangt in dit figuratieve beeld de pure emotie van sport: spieren op spanning, gezichten vol concentratie, lichamen die het uiterste geven. De Marathonlopers zijn niet enkel een eerbetoon aan sport en volharding, maar ook aan de menselijke wilskracht — een kracht die Ninove als sportieve stad maar al te goed kent.
De twijnster
Twijnen, het ineenvlechten van gesponnen draden tot één sterk geheel, symboliseert de kracht van samenwerking. Eén enkele draad is te zwak, maar samen vormen ze iets stevigs en blijvends.
Dat idee zit ook vervat in dit beeld van Gis De Mayer, dat verwijst naar de skramoeljekasj: een arm arbeidersstraatje naast de Koepoort. Daar vulden gezinnen hun schamele inkomen aan met twijnen, een vorm van huisnijverheid die letterlijk brood op de plank bracht.
Dingsken
In 2010 schonk de Prinsencaemere, naar aanleiding van 50 jaar carnaval in Ninove, het monument Dingsken aan de stad en haar inwoners. Het beeld eert alle overleden carnavalisten. Elk jaar op 11 november houden carnavalisten er een ingetogen eerbetoon met een minuut stilte.
Maar wie is Dingsken eigenlijk? Euh… Dingsken dus. Noch man, noch vrouw, gewoon een echte carnavalist: moegefeest en wankel op de benen, maar nog net krachtig genoeg om met een wortel richting Koepoort te wijzen.
Het beeld van gevlochten koperdraad is het werk van kunstenaar William Arijs.
Despauterius
“Hier ligt de eenogige die nochtans scherper zag dan Argus, dien het Vlaamse Ninove voortbracht en missen moest.” Met die woorden wordt in Komen het graf van Johannes Despauterius, een uitzonderlijke Ninovieter, herdacht.
Geboren in 1480 als Janne De Spauter, verlatijnste hij als humanist zijn naam tot Johannes Despauterius. Rond 1500 was hij al docent aan de Universiteit van Leuven, waar hij de graad van Magister in Artibus behaalde. Hij verwierf wereldfaam met zijn handboeken over Latijnse grammatica en retorica — zeven in totaal — waarop hij in het beeld ook leunt. Despauterius leefde en werkte onder meer in Komen, waar hij in 1520 overleed.
Het beeld, een klein monument voor een groot man, werd gemaakt door René Daelman. Het kreeg een plaats in de naar hem genoemde Despauteerstraat, achter de bibliotheek, een plek waar kennis thuis is.
Monument voor de gesneuvelden
Op het Kerkplein staat een indrukwekkend oorlogsmonument dat hulde brengt aan de gesneuvelden, weggevoerden en weerstanders van beide wereldoorlogen. Boven op de stenen sokkel rijst een bronzen overwinningsengel op, die een lauwerkrans hoog in de lucht houdt. Het is een symbool van moed, verlies en eeuwige eer. Het ontwerp wordt toegeschreven aan Marcel Rau (1922), terwijl de uitvoering vermoedelijk gebeurde door A. Deville, wiens naam onderaan het monument prijkt.
Method in this Madness
Deze intrigerende sculptuur van Jo Bracke verwijst met haar titel naar Hamlet van Shakespeare: “er zit vaak een reden achter ogenschijnlijke waanzin of wanorde.”
Het werk is opgedragen aan alle geliefden die in Ninove te vroeg hun laatste rust vonden. De locatie vlak bij de abdijkerk is symbolisch: hier lag ooit het oude kerkhof van de stad.
Gemaakt uit industrieel afval, zoekt dit kunstwerk de grens op tussen het religieuze en het aardse, tussen vergankelijkheid en hergebruik.
Droefenis
In de binnentuin van de stadsgebouwen aan de Centrumlaan/Bevrijdingslaan werd een gedenkplek ingericht voor alle slachtoffers van corona, hun nabestaanden die vaak geen waardig afscheid konden nemen, en de vele zorg- en hulpverleners die ons door die moeilijke tijd hebben geleid.
In opdracht van het stadsbestuur creëerden leraar-kunstenaar Bart Jacobs en zijn cursisten van de Academie voor Beeldende en Audiovisuele Kunsten een beeldengroep die in september 2024 werd onthuld. Het monument kreeg de naam ‘Droefenis’, naar het gelijknamige gedicht van Joris Buckinx:
zoals woorden gedrapeerd
over onze vermoeide schouders
ons warm houden in deze kille nacht
zo daal ik bedroefd
over jouw gespreide schoot
en leg ik mijn hart
te rusten
in jouw tranen
De Droomgaard
In de zomer van 2014 bracht kunstenaar Koen De Decker een muur tot leven met zijn monumentale kunstwerk De Droomgaard. De witte lijntekening op de zwarte gevel van het Sociaal Huis in de Burchtstraat springt meteen in het oog, maar wie even blijft stilstaan, ontdekt een verhaal van herinnering, natuur en ontmoeting.
“Tuinen zijn rustplaatsen van de ziel,” zegt De Decker. “Ze zijn door de mens gemaakt, maar blijven dicht bij de natuur.” Die gedachte leeft verder in De Droomgaard — een kunstwerk dat tegelijk kijkt naar buiten én naar binnen.
Philemon en Baucis
In het stadspark, vormen twee oude essen uit Denderwindeke een ontmoetingsplek. Kunstenaars van het Cura-Collectief gaven de bomen een tweede leven als sculpturen: tegelijk rustplek, speelobject en symbool van verbondenheid. Hun namen, Philemon en Baucis, verwijzen naar het mythische koppel dat voor eeuwig samen in bomen veranderde.
MUN'Ha
Deze stevige houten constructie van vijf meter breed en meer dan vier meter hoog staat achter de parochiezaal Hof ter Beke in het centrum van Nederhasselt. Kunstenares Anita Nevens hoopt dat het werk meerdere functies gaat vervullen: een rustpunt langs één van de vele mooie wandelwegen in deze deelgemeente, een picknick- en ontmoetingsplek, een ‘podium’ dat tijdens feesten en evenementen in het dorp telkens anders aangekleed en gebruikt kan worden.